Nieuws over oude auto's

Deel III, het melkkoetje van de overheid

We waren het bijna vergeten, maar het is precies 40 jaar geleden dat het kenteken deel III werd bedacht. Het papiertje dat we elk jaar moesten kopen en achter de voorruit plakken, gold als het melkkoetje van de overheid. In 1996 werd het afgeschaft en alle automobilisten slaakten een zucht van verlichting. Toch had dat onhandige ding destijds een functie.

Het kwam allemaal door de invoering van een geautomatiseerd kentekenregister. Tot 1974 bestond het kentekenregister uit een grote hoeveelheid kaartenbakken. Samen met de Dienst Automatisering van de PTT werkte de Rijksdienst voor het Wegverkeer aan een conversie van het kentekenbestand. Er werden veertig dames ingehuurd die in een kelderruimte in Den Haag de dik 4 miljoen kentekens gingen omzetten geautomatiseerde bestanden. Alle kaartenbakken moesten met de hand worden overgetypt en werden zo overgezet op tapes, van daaruit werden de gegevens ingevoerd in de UNIVAC 1110 computer van de PTT. Bij die operatie bleek echter dat het kentekenregister behoorlijk was vervuild. Het wagenpark bestond uit 4 miljoen voertuigen, niet uit de 5 miljoen die stonden geregistreerd. Er waren dus een miljoen doublures: auto’s die al gesloopt waren of auto’s die naar een andere eigenaar waren overgeschreven.

Kopie Deel III

Om die vervuiling de kop in te drukken, werd er een extra deel aan het kentekenbewijs toegevoegd. Deel III werd jaarlijks vernieuwd. Hierdoor zou een kenteken dat niet meer klopte, vanzelf na een jaar uit het register verdwijnen. Het deel III bestond uit twee delen. Het ene deel bevatte de gegevens van het voertuig, dit werd achter de voorruit geplakt. Het andere deel, de Kopie Deel III, werd eenmalig verstrekt. Dit moest je thuis bewaren en niet in je portefeuille, want dit had je nodig bij het overschrijven van het kenteken. De koper van je auto ging dan met deel II en kopie deel III van jouw auto naar het postkantoor om het kenteken op zijn naam te zetten. Hij kreeg dan een vrijwaring, die gaf hij weer aan jou en dan gaf jij hem het kenteken deel I.

Klachten

In theorie was het een waterdicht systeem, maar de introductie kostte heel wat hoofdbrekens. Minister Westerterp van Verkeer & Waterstaat stond onder grote politieke druk om het nieuwe kentekensysteem in te voeren, en zo kregen alle kentekenhouders vanaf eind 1974 een acceptgirokaart om 17,50 gulden te betalen voor het kenteken deel III. Maar er ging van alles mis. Veel automobilisten kregen hun acceptgirokaart niet, of ze ontvingen na betaling hun deel III niet. Aanvankelijk was het deel III verplicht vanaf 1 februari 1975, maar die datum werd opgeschoven om de vele klachten het hoofd te kunnen bieden.

Er werden Kamervragen gesteld, de RDW huurde honderden uitzendkrachten in en in het nieuwe kantoor van RDW in Veendam zaten de medewerkers tot in de gangen te werken.
Daar kwam nog eens bij dat in dat eerste jaar de Staatsdrukkerij was vergeten om lichtechte inkt te gebruiken, zodat de eerste delen III verbleekten in de zon. De daaropvolgende jaren bleven de problemen in mindere mate aanhouden, en pas vanaf 1979 werkte de jaarlijkse distributie van het kenteken deel III als een geoliede machine.

Minder vervuild

Wat niet veranderde, was de houding van het publiek tegenover het deel III. Want je betaalde elk jaar twee tientjes voor een stukje papier om dat achter je voorruit te plakken. Dat het deel III diende om het kentekenregister schoon te houden, dat konden de RDW en het ministerie van V&W de burger niet aan het verstand peuteren. Midden jaren ’80 bleek uit een vergelijkend onderzoek naar de kentekenregisters van Nederland, België en Duitsland dat het deel III wel degelijk zorgde voor een aanzienlijk minder vervuild kentekenbestand. Maar een onderzoek naar de mening van het Nederlandse publiek wees uit dat de meeste burgers niet wisten hoe het registratiesysteem werkte en ook het nut van deel III niet inzagen.

Afgeschaft

Dat nut was niet alleen om te zorgen dat het kentekenregister elk jaar werd opgeschoond. Het was ook om te zorgen voor de financiering van de kentekenregistratie. Zo staat het in ‘Keuringen en Kentekens, de RDW 50 jaar onderweg’, het gedenkboek dat RDW uitgaf bij het vijftigjarig bestaan in 1999.
Het einde van deel III kwam toen de registratiemethodes waren veranderd en het kentekenregister op andere manieren werd schoongehouden. Daarom werd het deel III met ingang van 1997 afgeschaft. In 1998 kreeg het kentekenbewijs een nieuwe vormgeving en toen bestond het weer uit alleen een deel I en een deel II.
Daarmee kwam een einde aan een van de meest zichtbare formaliteiten uit de geschiedenis van de auto in ons land. Vanaf de start in 1974 tot aan het einde in 1997 bleef deel III de naam houden van melkkoe van de overheid. Dat kwam natuurlijk niet alleen door het onbegrip van het publiek over de functie ervan, of over die acceptgirokaart die elk jaar terugkwam. Nee, het kwam vooral omdat dat ellendige ding op je voorruit zat en je er elke dag tegenaan keek…

Freek van Leeuwen

Bron: Keuringen en Kentekens, De RDW 50 jaar onderweg, door Irene Hessel en Marianne Brezet, uitgave RDW 1999.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Nieuws uit de Modelauto Krant:

  • De Modelauto Krant stopt ermee

    Het is afgelopen. Vandaag stopt de Modelauto Krant ermee, dit is het laatste bericht. Maar je bent nog niet van ons af, want […]

  • Gewoon blijven Opelen

    Ik ben dan wel niet zo irenisch (vredestichtend/bemiddelend) als Angela, maar ik rij wel Duits. Het respect kan dan wel bij […]

  • Neurenbergs nieuws van Siku

    Het Neurenbergse nieuws barst nu goed los, ook bij Siku is  een hoop nieuwe modellen dat in het vooruitzicht wordt […]

Abonneer nu gratis

op onze wekelijkse e-mail nieuwsbrief.

Rubrieken

Oude berichten:

De Iso Grifo van Caransa is te koop

In de catalogus van veilinghuis RM Auctions troffen we deze Iso Grifo aan. Dat is op zich al een bijzondere auto, maar er zit bovendien een stukje Nederlandse geschiedenis aan. Want de auto is nieuw gekocht door de Amsterdamse onroerend goed tycoon Maurits Caransa. We [Lees verder…]

1 commentaar

Schuurvondsten: