Nieuws over oude auto's

De automarkt in Haarlem – deel 1

Automarkt Haarlem Kennemerplein 650 - Haarlems Dagblad 3 mei 1933Bij de ontwikkeling van de autobranche, en dan vooral de occasionverkoop, hebben automarkten in de loop van de jaren een cruciale rol gespeeld. De automarkten kwamen op in de jaren ’30 en verdwenen voor het merendeel in de jaren ’60. Wij nemen de opkomst en ondergang van de automarkt in Haarlem onder de loep. Dit is deel 1.

Tot in de jaren ’50 van de vorige eeuw is het gebruikelijk dat iemand die een nieuwe auto koopt, zelf een afnemer zoekt voor zijn oude auto. Dealers en garagebedrijven staan in die tijd niet te trappelen om een tweedehands auto in te ruilen als ze een nieuwe verkopen. Dat is op zich ook niet zo gek. Auto’s verouderen snel in die tijd. Een auto die 100.000 kilometer heeft gelopen, wordt tot in de jaren ’60 geacht rijp voor de sloop te zijn. Er is in die tijd ook geen enkel instituut dat meerwaarde geeft aan een gebruikte auto. BOVAG Garantie, Nationale Autopas, een occasionlabel van het automerk, al die zaken die nu de consument zekerheid geven over de kwaliteit van een gebruikte auto, bestaan in die jaren niet. Een tweedehands auto is in die tijd een gewild product, maar tegelijk wordt het door kopers als riskant ervaren. De prijzen liggen dus, in relatie tot de nieuwprijs, erg laag. Met als gevolg dat de winstmarges voor de handelaar ook niet heel hoog zijn. Hij kan dus niet veel verkoopkosten maken. Een gevolg van dit alles is dat de meeste handel in gebruikte auto’s zich buiten afspeelt. Het Vrije Volk 12 september 1952Auto’s in een showroom zetten is niet gebruikelijk, zoals blijkt uit dit knipsel uit Het Vrije Volk van september 1952. Daarin wordt het plan van drie ondernemers om een showroom in te richten voor de verkoop van tweedehands auto’, wordt gezien als een absolute primeur. Occasions in een showroom, hoe kom je erop?!

Den slechten tijd
Als dealers dus al een oude auto inruilen op een nieuwe, wordt zo’n auto snel doorverkocht aan een handelaar in tweedehands auto’s. Daarmee komt zo’n auto in een circuit waar hij soms van hand tot hand gaat, de ene handelaar verkoopt hem aan de andere, en allemaal verdienen ze er een paar knaken op. Dat gaat net zo lang door totdat uiteindelijk een particulier de auto koopt.
Bij deze handel spelen de automarkten een cruciale rol. Vanaf de jaren ’30 van de twintigste eeuw zien we de automarkten ontstaan. Hier komen een dag per week de handelaren uit een bepaalde regio bij elkaar om zaken te doen.Automarkt Rotterdam 650 - Haarlems Dagblad 6 jan 1932 In 1933 zijn er al automarkten in Rotterdam, Utrecht, Den Bosch en Arnhem. Het Haarlems Dagblad van 6 januari 1932 illustreert het hoe en waarom van al die automarkten aan de hand van de automarkt in Rotterdam: “Een teken des tijds. Vele autobezitters zijn gedwongen, gezien den slechten tijd, hun auto’s op te ruimen. Op de tweede hands automarkt te Rotterdam kan men tegen den prijs van driehonderd à vierhonderd gulden reeds een behoorlijken wagen koopen.”

Kennemerplein
In de jaren dertig maakt het autobezit in Nederland een sterke groeispurt mee. In 1920 telde Nederland nog maar 10.000 auto’s, in 1928 zijn dat er 47.000 en in 1934 zijn het er 90.000. Maar nu is het crisis en er komen veel gebruikte auto’s op de markt. De prijzen zijn dus laag en menige handelaar probeert zo de kost te verdienen. Ook Haarlemse handelaren willen zo’n markt, waarbij ergens op een plein de handelaren onder elkaar en ook aan particulieren hun oude beestjes kunnen verkopen. In 1932 leggen enkele handelaren hun plan voor aan het gemeentebestuur. De automarkt zou gehouden kunnen worden aan de Papentorenvest, denken ze, waar vroeger de paardenmarkt werd gehouden. Ook het Pretoriaplein vinden ze geschikt. “’t Is van belang dat zoo’n markt gehouden wordt op een plaats waar enkele ruime straten in de buurt liggen, voor het z.g. ,,toetsen’’ van de ter markt gebrachte auto’s”, schrijft Haarlems Dagblad in juni 1932. De gemeente Haarlem kiest uiteindelijk voor het Kennemerplein, aan de noordkant achter het station van Haarlem. Hier vindt op woensdag 1 mei 1933 de eerste officiële Haarlemse automarkt plaats. Een beetje onwennig nog, het duurt tot de middag voordat de markt echt druk wordt. Om half een is er nog maar één auto verkocht, schrijft het Haarlemsch Dagblad de volgende dag, een oude Citroën. “Voorts stonden er nog een aftandsche Dixi, een afgereden Renault en een uitgeleefde Ford-vrachtwagen”, aldus de krant. Volgens de Telegraaf is het een gesloten vrachtwagen die als eerste verkocht is, voor het luttele bedrag van vijftig gulden. In de middag zijn er toch al veertig plaatsen op de markt bezet, al zijn de kopers niet erg happig om veel geld uit te geven. Maar ondanks die aarzelende eerste marktdag wordt de automarkt in Haarlem een instituut, zodanig dat het Kennemerplein door veel Haarlemmers in de jaren ’30 wordt aangeduid als “de automarkt”.

Vergunning
Of de automarkt het tot 1940 heeft kunnen volhouden, hebben we niet kunnen achterhalen. Zeker is wel dat na de Duitse inval automarkten overal in het land moeten stoppen. De bezetter draait in de zomer van 1940 de benzinekraan dicht. Grote voorraden Nederlandse brandstof verdwijnen over de grens naar de heimat en de resterende benzine wordt op de bon gedistribueerd. Autorijden is bijna onmogelijk geworden, en de autohandel komt knarsend tot stilstand.

Freek van Leeuwen

Lees deel 2 van dit artikel

Een Reactie op “De automarkt in Haarlem – deel 1

Avatar image
Bas Oude Luttikhuis on 12/10/2014 09:09

Toch bijzonder om te zien hoe de voorlopers van de huidige online automarkt zich in de loop der jaren heeft ontwikkeld. Leuk artikel!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Nieuws uit de Modelauto Krant:

  • De Modelauto Krant stopt ermee

    Het is afgelopen. Vandaag stopt de Modelauto Krant ermee, dit is het laatste bericht. Maar je bent nog niet van ons af, want […]

  • Gewoon blijven Opelen

    Ik ben dan wel niet zo irenisch (vredestichtend/bemiddelend) als Angela, maar ik rij wel Duits. Het respect kan dan wel bij […]

  • Neurenbergs nieuws van Siku

    Het Neurenbergse nieuws barst nu goed los, ook bij Siku is  een hoop nieuwe modellen dat in het vooruitzicht wordt […]

Abonneer nu gratis

op onze wekelijkse e-mail nieuwsbrief.

Rubrieken

Oude berichten:

Audi 80 B3, de nieuwe klassieker?

Ze zijn nu nog in goede staat te vinden voor niet te veel geld. Maar de Audi 80 B3 van 1987 tot 1991 heeft het in zich om een populaire klassieker te worden. Vraag een handvol mensen om uit hun hoofd een klassieke auto te [Lees verder…]

4 comments

Schuurvondsten: